Nieuwbouw in Noordwijk


Noordwijk ( uitspraak (info / uitleg)), vroeger ook wel geschreven als: Northgo, Norwige, Nortic, Northge en Northeke, is een dorp en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente telt 25.765 inwoners (1 april 2016, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 51,53 km² (waarvan 16,12 km² water).
De gemeente bestaat uit twee kernen, die van elkaar gescheiden zijn door een groenstrook.
Naast deze twee kernen is er nog De Klei, een buurtschap ten zuiden van Noordwijk-Binnen. Ook Langevelderslag wordt tot Noordwijk gerekend.
Tot begin 19e eeuw is de visserij in Noordwijk aan Zee de belangrijkste vorm van inkomsten gebleven. Later begon de bevolking zich steeds meer op het toerisme te richten. Per jaar vinden ruim 1 miljoen overnachtingen plaats. Noordwijk aan Zee bestaat uit verschillende wijken en ligt op de duinen. Er zijn diverse horecagelegenheden zoals hotels, uitgaanscentra en restaurants (ook op het strand) en er is een winkelcentrum dat ook een zondagsopenstelling kent. Jaarlijks vinden er evenementen plaats aan de boulevard rondom de vuurtoren op het Vuurtorenplein. De gemeente heeft een KNRM reddingsstation en een hervormde kerk (1647) met kansel uit de 17e eeuw.
Noordwijk aan Zee is momenteel een van de rijkste stukjes Nederland; het staat op de 12e plaats in de lijst van de 50 rijkste wijken van Nederland. Zo heeft biermagnaat Freddy Heineken er een villa laten bouwen met karakteristieke groene daken. De precariobelasting in Noordwijk is de hoogste van heel Nederland.
Een klein deel van de autochtone bevolking van Noordwijk aan Zee spreekt (vanouds) Noordwijks, een oorspronkelijk Hollands dialect dat sterk lijkt aan onder meer het Katwijks en het Schevenings.
Tussen Noordwijk aan Zee en de Langevelderslag ligt, ter hoogte van Noordwijkerhout, ontvangststation Radio Nora.
Noordwijk-Binnen werd in vroegere tijden vooral gekenmerkt door het werk in de bloembollenteelt. Het grondgebied van Noordwijk bestaat nog steeds voor een groot deel uit geestgronden. Samen met omliggende gemeenten wordt hierdoor de Bollenstreek gevormd.
In de gemeente is ESTEC gevestigd, een Europees centrum voor ruimteonderzoek en technologie, de grootste vestiging van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Het bezoekerscentrum van ESTEC, Space Expo, is een grote ruimtevaarttentoonstelling. De ESTEC ligt ver buiten de bebouwde kom van Noordwijk en grenst aan de Katwijkse kern Katwijk-Noord aan de duinkant.
De eerste sporen van bewoning van Noordwijk-Binnen zijn gedateerd op ca. 2000 jaar voor Christus. In Noordwijk aan Zee verschenen de eerste echte bewoners omstreeks 1200, vermoedelijk vissers. In 847 werd de plaats aangedaan door een Schotse Benedictijner monnik, genaamd Jeroen van Noordwijk. Hij bouwde een kapel en deed missiewerk. In 856 werd hij gevangengenomen door de Noormannen en gemarteld. Op 17 augustus 856 werd hij onthoofd. Rond 980 werd er te zijner ere een Romaanse kapel gebouwd, die spoedig een bedevaartsoord werd. In 1303 werd deze kapel vervangen door een grote stenen kerk. Dit was de voorloper van de huidige Sint Jeroenskerk.
Noordwijk wordt voor het eerst genoemd in een giftbrief van de koning van Lotharingen aan Gerolf, graaf van West-Frisia, op 4 augustus 889. Daarin stond dat hij werd beleend met de ambachtsheerlijkheid "Nortgo", de oude naam van Noordwijk. Northgo betekent "go (of gouw) ten noorden", dat wil zeggen, woongebied of parochie ten noorden van de Rijn. Vergelijkbare namen komen voor in Friesland en Groningen in Wolvega en Hunsingo.
Hoe de naam "Nortgo" in "Noordwijk" heeft kunnen veranderen is het gevolg van een reeks van klankveranderingen en herinterpretaties. Vermeldingen aan het eind van de 12de eeuw laten zien dat de beklemtoonde -go (9de eeuw) en -ga (10de eeuw) een onbeklemtoonde -ge of -ke is geworden, en dat een onbeklemtoonde klinker voor -ge ingevoegd kon worden, wat resulteerde in "Nortege", "Norteke" en "Nortike". In deze vorm kon de laatste klinker vervolgens wegvallen, wat tot "Noortich" en "Nortic" leidde. Herinterpretatie door 13de-eeuwse schrijvers leverde namen op als "Nortdijc" en "Nortdike" op. Dat uiteindelijk niet "Noorddijk" maar "Noordwijk" de definitieve naam is geworden, is een ander geval van herinterpretatie. Omdat de naam van de buurgemeente Katwijk in het plaatselijk dialect werd uitgesproken als "Kattek" of "Kattik", werd in overeenstemming daarmee "Noortek" of "Noortik" de plaatsnaam "Noordwijk" gevormd. De grote omslag naar -wijk heeft ergens plaatsgevonden tussen 1459 en 1541.[1][2]
Op 1 april 1398 verleende graaf Albrecht van Beieren op verzoek van enkele bewoners aan Noordwijk stadsrechten, maar op 12 maart 1399 trok hij de verlening weer in met als reden dat de aanvragers niet gerechtigd waren tot dit verzoek. Het gevolg hiervan was dat er nooit stadsmuren en poorten gebouwd zijn. Noordwijk behield wel zijn status van ambachtsheerlijkheid.[3]
In 1429 werd Noordwijk officieel door de bisschop van Utrecht tot bedevaartsoord verheven. Het belangrijkste relikwie was een schedel die werd ontdekt in de Sint Jeroenskerk en waarvan men aannam dat deze toebehoorde aan St. Jeroen. In 1450 werd Noordwijk-Binnen getroffen door een grote brand, daarbij werd de kerk verwoest. In de 16e eeuw kwam er door de Reformatie een einde aan het bestaan van Noordwijk als bedevaartsoord. De schedel van Sint Jeroen is sindsdien spoorloos. Volgens de overlevering moet zijn schedel in de kerk begraven liggen.
Noordwijk had in 1474 een vloot van 38 schepen. De vloot met zogenaamde bomschuiten voer uit vanaf het strand. Er werd hoofdzakelijk haring, kabeljauw, schelvis, wijting en schol gevangen. In 1913 voer voor de laatste maal een bomschuit uit. Ook Noordwijk-Binnen profiteerde van de visserij met de lijnbanen, waarmee touw werd gemaakt.
In de 18e en 19e eeuw werden in Noordwijk-Binnen kruiden geteeld. Noordwijk-Binnen was het belangrijkste kruidencentrum van Nederland. De kruiden werden verhandeld in Amsterdam en gebruikt voor medicinale toepassingen. Door de opkomst van chemisch bereide geneesmiddelen verdween de kruidenteelt tegen het einde van de 19e eeuw. Ook bleek in 1880 dat de zandbodem van Noordwijk zich uitstekend leent voor bloembollenteelt. Er vestigden zich in korte tijd zo'n 250 bloembollenkwekers in Noordwijk, die veel duinzand afgroeven. Er werden met name tulpen, narcissen en gladiolen verbouwd.
In 1866 werd Noordwijk een badplaats. Omdat het zeewater medicinale werking scheen te hebben kwamen er mensen met een koetsje een dagje naar het strand. Ook werd in deze tijd de eerste paal van Huis ter Duin geslagen. Zoals zo veel hotels elders richten die van Noordwijk zich meer en meer op de markt van de zakelijke bijeenkomsten. Zo gebruikt het Nederlands Elftal Huis ter Duin voor overnachtingen tijdens bijeenkomsten.
De gemeenteraad van Noordwijk bestaat uit 21 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:
Noordwijk ligt aan de N206 en vlak bij de A44.
Er zijn diverse busverbindingen van Arriva. Buslijnen 20, 21 en 221 verbinden station Leiden Centraal met het Picképlein in Noordwijk aan Zee. Buslijn 90 verbindt station Den Haag Centraal via Katwijk (incl. Katwijk aan Zee) en Noordwijk (incl. Noordwijk aan Zee) met station Nieuw Vennep. Ook zijn er buslijnen naar Voorhout, Sassenheim en Schiphol.
Van 22 juni 1885 tot 7 oktober 1960 was er een tramverbinding met Leiden. Tot 14 juni 1912 was dit een stoomtram en daarna een elektrische tram van de NZH, die vanaf de jaren twintig bekend was als de Blauwe Tram.
De recente plannen voor een RijnGouwelijn, die Noordwijk zou aandoen, zijn in 2011 afgeblazen.[4]
Sinds 2007 organiseert de stichting Poppodium Noordwijk een aantal kleinere festivals met populaire muziek in Noordwijk, waaronder Jobpop (tijdens de oranjefeesten in Noordwijk-binnen) en Puinpop, jaarlijks in oktober. De festivals zijn een tussenfase omdat de stichting sinds twee jaar geen podiumzaal meer ter beschikking heeft.
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten en een gemeentelijk monument, zie:

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
Door Noordwijk loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Hollands Kustpad geheten.
Noordwijk telt twee voetbalclubs genaamd VV SJC en VV Noordwijk. Verder zijn er in het dorp onder meer een korfbalvereniging (CKV FLUKS), een basketbalclub (MSV, Nederlands amateurkampioen 2005 en 2008 bij de heren) en een hockeyclub (NHC). Ook ligt in Noordwijk een golfbaan, de Noordwijkse Golfclub.
In het uiterste noorden van de gemeente ligt het zweefvliegveld Het Langeveld, met de Kennemer Zweefvlieg Club.
De gemeente telt drie muziekverenigingen: Crescendo, Echo der Duinen en Excelsior.
In Noordwijk wordt jaarlijks op het strand een wedstrijd georganiseerd onder de naam 'Vechten tegen de Zee', waarbij ieder team van deelnemers een berg zand opwerpt die vervolgens zo lang mogelijk tegen het opkomende water moet woren verdedigd.[6] Momenteel (2012/2013) wordt er een groot zwembad (BinnenZee) gebouwd. Het oude zwembad, het Bollenbad, is nog gedeeltelijk open.
In het jaar 2012 heeft Noordwijk een QualityCoast Gold Award ontvangen voor haar inspanningen om een duurzame toeristische bestemming te worden. Door het verkrijgen van deze onderscheiding/award is Noordwijk nu opgenomen in DestiNet, een atlas voor duurzaam toerisme wereldwijd.[7]
Bekende Nederlanders die tijdelijk of langer in Noordwijk hebben gewoond of er nog steeds wonen zijn onder anderen:
Voetnoten
Literatuur
Lees verder...

Gemeente
Noordwijkerhout

Inwoners
25.765

ABONNEREN OP NIEUWSBRIEF

Blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen over Noordwijk